← Alle weekly recaps

deep dive

Sam Carentz (North & ONIX): waarom beter foil design niet altijd kleiner of sneller betekent

Een man met bril in een donkergroene werkjas staat voorovergebogen aan een werkbank in een werkplaats, met blauwe metalen stellingkasten op de achtergrond
Beeld: ONIX Foils

Kleiner, dunner, sneller. Dat leek jarenlang het motto van de foilindustrie. High-aspect wings, steeds kleinere frontwings, ultradunne masts en setups die vooral gericht waren op maximale topsnelheid. Maar is kleiner ook altijd beter?

Volgens Sam Carentz, foil designer voor North en oprichter van ONIX Foils, draait de volgende stap in foil design om iets anders: meer glide, betere low-end, een grotere usable speed range en vooral een foil die lekkerder vaart.

In een recente aflevering van de Up On Foil podcast spreekt Sam met Matt Kaufmann, beter bekend als Matt on Foil, over zijn nieuwe rol bij North, zijn onafhankelijke merk ONIX en de technische keuzes achter moderne foilgear. Van mastventilation en geïntegreerde fuselages tot crossover boards, pumpfoiling en Foil Assist. Het gesprek geeft een interessant kijkje in de wereld van hydrofoil R&D.

En één ding wordt duidelijk: de beste specs leveren niet automatisch de beste ride op.

1. ONIX en North: twee merken, één designer

Een interessant onderdeel van het gesprek is hoe Sam zijn eigen merk ONIX combineert met zijn werkzaamheden voor North. ONIX is namelijk veel meer dan een side project. Het is zijn eigen platform voor R&D, prototyping en experimenteren met nieuwe materialen en foilprofielen. Vanuit zijn workshop in Tarifa werkt hij aan nieuwe ontwerpen en productietechnieken, met veel aandacht voor duurzaamheid, lokale productie en het repareren van bestaande gear.

Independent thinking, bigger opportunities

Sam werkt tegelijkertijd als designer voor North. Daarbij gaat het niet alleen om het ontwerpen van een snelle frontwing of een stijve mast, maar om complete foil- en boardconcepten die op grotere schaal geproduceerd kunnen worden. Dat vraagt om een andere manier van werken. Een prototype kan onder ideale omstandigheden fantastisch presteren. Maar voor een commercieel product tellen ook reproduceerbaarheid, betrouwbaarheid, productiekosten en de behoeften van verschillende riders.

Wat deze samenwerking bijzonder maakt, is dat ONIX onafhankelijk blijft. Het merk levert als engineeringpartner ontwerp-, onderzoeks- en prototypingdiensten aan North. Sam beweegt zich daarmee tussen twee werelden: de vrijheid van een kleine, experimentele R&D-omgeving en de mogelijkheden van een groot internationaal watersportmerk. Dat maakt zijn kijk op foil development extra interessant.

2. De mast: misschien wel het meest onderschatte onderdeel van je setup

Jarenlang ging de meeste aandacht uit naar de frontwing. Welke aspect ratio? Hoeveel surface area? Welk profiel levert de beste glide? Maar in Sams benadering verdient ook de mast veel meer aandacht. Want hoe goed je frontwing ook is, als je mast onnodig veel drag veroorzaakt of bij hoge snelheid gaat ventileren, lever je performance in.

Ventilation is the enemy.

Iedereen die weleens op hoge snelheid plotseling lift heeft verloren, kent het gevoel. Je vaart lekker powered up, zet een stevige carve in en ineens is de stabiliteit weg. Een mogelijke boosdoener is ventilation: lucht die vanaf het wateroppervlak langs de mast naar beneden wordt getrokken en de stroming rond de foil verstoort.

De uitdaging? Een superslanke mast kan minder drag opleveren, maar is niet automatisch beter bestand tegen ventilation.

Tapered masts: different shapes, different jobs

Sam bespreekt daarom een ontwerpbenadering waarbij het mastprofiel over de lengte verandert.

  • Bovenin: een dikker profiel met een rondere leading edge kan helpen om ventilation onder bepaalde omstandigheden uit te stellen.
  • Onderin: een slanker profiel, gericht op het beperken van drag.
  • Binnenin: een zorgvuldig ontworpen carbon layup om voldoende bending en torsional stiffness te behouden.

Het idee is logisch: waarom zou je overal hetzelfde profiel gebruiken, terwijl de omstandigheden nabij het wateroppervlak anders zijn dan dieper onder water? Maar er zit een trade-off aan. Minder drag, meer stiffness en betere ventilation resistance zijn niet automatisch met één ontwerp te maximaliseren.

Daarbij speelt ook de discipline een rol. Een downwind racer, wave rider en long-distance pumpfoiler stellen verschillende eisen aan hun setup. Vooral bij pumpfoiling, waar iedere watt telt, kan een kleine verbetering in efficiency een groot verschil maken.

Sams uitgangspunt: de beste mast is niet per definitie de dunste of de stijfste, maar de mast met de juiste balans voor jouw riding style.

3. Integrated fuselages: minder onderdelen, minder compromissen

Ook onderaan de mast ziet Sam ruimte voor verbetering. Traditionele foilsets bestaan uit meerdere verbindingen tussen mast, fuselage, frontwing en stabilizer. Die moeten niet alleen goed op elkaar aansluiten, maar ook voldoende stijf blijven onder belasting. En natuurlijk kennen we allemaal het gedoe met boutjes, shims en verschillende tools tijdens het riggen.

Bij North onderzoekt Sam hoe een meer geïntegreerde constructie de verbindingen kan vereenvoudigen. Het doel: minder onnodige onderdelen, een stijvere verbinding en een zo efficiënt mogelijke waterflow.

Waarom een ronde fuselage?

Een van de ontwerpkeuzes die Sam bespreekt, is een afgerond fuselageprofiel. Daarbij zoekt hij naar een balans tussen hydrodynamische efficiency en torsional stiffness.

Een ronde vorm kan interessante constructieve voordelen bieden, maar de uiteindelijke drag hangt natuurlijk ook af van de diameter, lengte en overgang naar de andere foilonderdelen. Het gaat dus niet om één magische vorm, maar om hoe de hele constructie samenwerkt.

En er is nog een voordeel dat iedere foiler zal waarderen: eenvoudiger monteren. Minder verschillende verbindingen en zoveel mogelijk gestandaardiseerde hardware maken een setup niet alleen technisch, maar ook praktisch aantrekkelijker.

De US-track blijft

Niet iedere innovatie hoeft volgens Sam een nieuwe standaard te introduceren. Waar sommige merken experimenteren met eigen mast- en boardconnecties, blijft hij voorstander van de bekende dubbele US-track.

Zijn redenering is begrijpelijk: tijdens het vliegen zit de mastplate boven water. De mogelijke hydrodynamische winst van een andere boardconnection is daardoor vooral relevant tijdens de takeoff en eventuele touchdowns. Voor Sam moet zo'n voordeel opwegen tegen het verlies aan compatibility. Want wie zit er te wachten op nóg een proprietary connection waardoor je favoriete board niet meer past op je nieuwe foil?

4. Is 1.000 cm² de nieuwe sweet spot?

Een paar jaar geleden leek het alsof iedere gevorderde winger zo snel mogelijk naar een kleinere frontwing moest.

800 cm²? Prima.
650 cm²? Nog beter.
500 cm²? Now we're talking!

Maar steeds kleiner betekent niet automatisch dat je meer plezier hebt op het water. Een kleine frontwing kan fantastisch zijn wanneer je voldoende power en snelheid hebt. Zodra de wind wegvalt of je snelheid verliest tijdens het wave riding, merk je hoe belangrijk low-end, glide en stall behaviour zijn. En precies daar legt Sam veel nadruk op.

Meer usable range, minder compromissen

In zijn ontwerpfilosofie is ongeveer 1.000 cm² een interessant referentiepunt voor het onderzoeken van de balans tussen lift, glide, takeoff en high-end control. Dat betekent natuurlijk niet dat 1.000 cm² voor iedere rider de ideale maat is.

Een rider van 65 kg op een kleine oceaanswell heeft heel andere eisen dan iemand van 100 kg die op vlak water met weinig wind probeert weg te komen. Bovendien vertelt surface area maar een deel van het verhaal. Aspect ratio, span, foilprofiel en het gewicht van de rider bepalen samen hoe een wing presteert.

In Sams benadering gaat het daarom om het totale performance window:

  • Early takeoff: gemakkelijk op de foil komen.
  • Effortless glide: snelheid vasthouden met zo min mogelijk input.
  • Forgiving stall: voldoende controle houden bij lage snelheid.
  • High-end control: voorspelbaar blijven wanneer je hard gaat.
  • Playful turning: soepel carven zonder dat de foil als een trein rechtdoor wil.

En de kleinere wings dan?

Die verdwijnen zeker niet. Door verbeterde foilprofielen en efficiëntere verbindingen ziet Sam nieuwe mogelijkheden voor kleinere frontwings, bijvoorbeeld in de range van 550 tot 650 cm². Waar zulke maten vroeger vooral veel power en technische skills vereisten, kunnen moderne ontwerpen verrassend veel glide en een bruikbare low-end bieden.

Ook tail wing design krijgt aandacht. Vanuit zijn ervaring met ONIX onderzoekt Sam hoe stabilizer design invloed heeft op pitch stability, turning en het algehele gevoel van een foil. Minder locked-in, meer vrijheid om een golf te volgen en scherpe turns te maken. Voor wave riders misschien wel interessanter dan nog een paar knots extra topsnelheid.

5. Shorter boards, bigger smiles: de crossover board trend

De groei van parawinging heeft ook invloed op hoe Sam naar boarddesign kijkt. Midlength boards zijn de afgelopen jaren enorm populair geworden. En terecht. De langere waterlijn helpt bij de acceleratie richting takeoff, waardoor je met minder wind of een kleinere wing eerder los kunt komen.

Maar zodra je eenmaal op de foil staat, heeft die extra lengte ook nadelen. Vooral in de golven. Een langere nose kan tijdens een agressieve bottom turn het water raken. En extra lengte aan nose en tail kan invloed hebben op de swing weight en het gevoel tijdens snelle turns.

The best of both worlds?

Sam werkt bij North aan een crossover-concept waarin eigenschappen van de compacte Swell worden gecombineerd met de takeoff-efficiency van de Transit en Midi Pro. Het idee: een board dat relatief gemakkelijk loskomt, maar tijdens wave riding veel compacter aanvoelt. Daarbij spelen drie eigenschappen een belangrijke rol.

Less swing weight

Een kortere outline brengt de massa dichter bij de rider, wat snelle richtingsveranderingen makkelijker kan maken.

Forgiving touchdowns

De vorm van de nose krijgt extra aandacht om bij contact met het water zo min mogelijk snelheid te verliezen.

Freedom to carve

Vooral bij parawinging wil je na het opbergen van de parawing volledig op de golf kunnen focussen. Geen lange nose die bij iedere diepe carve in het water duikt, maar een board dat zo min mogelijk in de weg zit.

Voor beginners blijft een langere midlength interessant vanwege de gemakkelijke takeoff. Maar voor intermediate en advanced riders die richting wave riding en parawinging bewegen, ziet Sam duidelijke voordelen in compactere crossover designs.

6. Foil Assist en AI: what's next?

Het gesprek gaat verder dan conventioneel mast- en wingdesign. Ook nieuwe technologie biedt interessante mogelijkheden voor de volgende generatie foilgear.

Foil Assist: power when you need it

Sam kijkt naar de mogelijkheden van geïntegreerde elektrische foil assist-systemen. Vooral modulariteit speelt daarbij een rol. Het idee is een board dat elektrische ondersteuning kan bieden tijdens takeoff, maar dat je ook zonder aandrijving kunt gebruiken voor traditioneel foilen.

De ontwerpuitdaging is om de batterij, motor en bijbehorende constructie te integreren zonder onnodige drag of een groot gewichtscompromis. Een interessante richting, zeker voor riders die in lichte omstandigheden willen takeoffen en daarna volledig op de energie van de golven willen varen.

AI en pumpfoiling: efficiency meetbaar maken

Ook datagedreven foil development biedt mogelijkheden. Bij long-distance pumpfoiling draait alles om het beperken van de energie die een rider moet leveren om op de foil te blijven.

Door videobeelden, pumping cadence, snelheid en aanvullende prestatiemetingen te combineren, kunnen designers beter onderzoeken hoe verschillende foilprofielen presteren. AI kan daarbij helpen om patronen te vinden en grote hoeveelheden meetgegevens te analyseren.

Interessant is vooral de relatie tussen de fysieke input van de rider en de efficiency van de foil. Want een theoretisch efficiënte wing is niet automatisch de meest efficiënte keuze voor iedere rider.

7. FoilHive: minder kopen, meer testen

Naast zijn werk voor North en ONIX is Sam ook medeoprichter van FoilHive. Want nieuwe gear is leuk, maar foiling is geen goedkope sport. Een nieuwe frontwing, een andere mast, twee stabilizers en voor je het weet ben je weer een paar duizend euro verder. En dan weet je nog steeds niet zeker of die setup daadwerkelijk beter bij je past.

FoilHive probeert daar iets aan te veranderen met een abonnementsmodel waarmee riders foilonderdelen kunnen gebruiken en wisselen zonder ze direct te kopen. Het materiaal wordt vanuit Tarifa beheerd, gecontroleerd, gerepareerd en naar riders in verschillende Europese landen verzonden.

Voor Sam sluit dit aan bij zijn bredere visie op duurzaamheid en productontwikkeling. Niet ieder seizoen nieuwe gear aanschaffen, maar bestaande materialen beter benutten en de levensduur verlengen.

En misschien wel het grootste voordeel voor de gemiddelde foiler: verschillende setups kunnen proberen zonder telkens honderden euro's te investeren. Want hoeveel van ons hebben inmiddels een kast vol frontwings die nauwelijks nog het water zien?

Bottom line: performance is more than speed

Wat vooral opvalt in het gesprek met Matt, is dat Sam foil design vanuit de complete setup benadert. Niet de hoogste aspect ratio, de dunste mast of de kleinste frontwing. Maar hoe alle onderdelen samenwerken en wat je daar als rider daadwerkelijk van merkt.

Een mast met minder drag is mooi. Maar als die bij iedere harde carve ventileert, heb je er weinig aan. Een kleine high-aspect wing met een geweldige top-end is indrukwekkend. Maar als je constant moet pompen om in de lucht te blijven, verdwijnt het plezier snel. En een board met fantastische early takeoff is fijn, totdat die lange nose je volgende bottom turn in de weg zit.

Zijn werk met ONIX en North laat zien hoe experimenteren, prototyping en grotere productontwikkeling elkaar kunnen aanvullen.

De rode draad in Sams ontwerpfilosofie: meer usable performance, minder compromissen en vooral meer fun op het water.

Want uiteindelijk is de beste foil niet automatisch degene met de indrukwekkendste specs. Het is degene waarmee je nét wat langer op die golf blijft, nog een extra turn maakt en met een grote grijns terug naar het strand komt.

Mijn kijk: kan een designer twee merken tegelijk vooruithelpen?

Wat ik persoonlijk misschien wel het interessantste vind aan het gesprek, is niet één nieuwe mast of frontwing, maar de bijzondere positie van Sam zelf. Hij combineert de creatieve vrijheid van zijn eigen merk ONIX met de schaal en mogelijkheden van North.

Dat lijkt een interessante vorm van kruisbestuiving. Nieuwe inzichten uit prototyping en R&D kunnen bijdragen aan betere producten, terwijl het werken voor een groot merk andere eisen stelt aan design, productie en kwaliteit.

Maar het roept ook vragen op. Hoe bewaak je de eigen identiteit van twee merken wanneer dezelfde designer aan beide verbonden is? En hoe maak je onderscheid tussen onafhankelijke experimenten, gezamenlijk ontwikkelde technologie en specifieke productontwerpen?

De officiële samenwerking tussen ONIX en North is duidelijk. De precieze afspraken over intellectueel eigendom en het gebruik van afzonderlijke ontwerpen zijn echter niet openbaar uitgewerkt. Juist daarom vind ik dit een interessante ontwikkeling om te volgen.

Want misschien zit de grootste innovatie niet alleen in het design van de volgende foil, maar ook in de manier waarop kleine, onafhankelijke R&D-partijen samenwerken met de grote merken.

Gebaseerd op de aflevering "New North Designer: Sam Carentz" van de Up On Foil-podcast met Matt Kaufmann. De technische onderwerpen zijn een redactionele samenvatting van Sams ontwerpfilosofie, geen onafhankelijke prestatietests van de beschreven producten.

Bronnen